Zawieszenie decyduje o tym, jak terenówka zachowuje się na drodze i w terenie. W autach ze sztywnymi mostami stosuje się dwa główne rodzaje elementów sprężystych: resory piórowe i sprężyny śrubowe. Do tego dochodzą amortyzatory, które często są niedoceniane, a mają ogromny wpływ na komfort i bezpieczeństwo.
Resor piórowy
Resor to pakiet stalowych piór, zamocowany na obu końcach do ramy, z mostem przykręconym pośrodku. Ma jedną ogromną zaletę: jednocześnie resoruje i prowadzi most, więc nie potrzebuje dodatkowych wahaczy. Jest prosty, tani, dobrze znosi duże obciążenia i łatwo go naprawić. Dlatego wciąż stosuje się go w pickupach i autach roboczych.
Wadą jest tarcie między piórami i ograniczony skok. Resor jest zwykle twardszy, co pogarsza komfort, a w terenie ogranicza wykrzyż. Przy dużych siłach, na przykład przy gwałtownym ruszaniu, most może skręcać się w resorach, co nazywa się efektem S.
Sprężyna śrubowa
Sprężyna śrubowa tylko resoruje. Most musi być prowadzony przez wahacze i drążek Panharda, który utrzymuje go w osi auta. Konstrukcja jest bardziej złożona, ale daje większą swobodę projektantom. Zawieszenie na sprężynach jest zwykle bardziej komfortowe, ma większy skok i lepszy wykrzyż. Dlatego wiele współczesnych terenówek, jak opisany we wpisie Nissan Patrol Y60, przeszło z resorów na sprężyny.
Amortyzator - niedoceniany element
Ani resor, ani sprężyna nie tłumią drgań. Bez amortyzatora auto po każdej nierówności kołysałoby się długo jak na sprężynie materaca. Amortyzator zamienia energię ruchu zawieszenia na ciepło, przepychając olej przez zawory. W terenie, gdzie zawieszenie pracuje bez przerwy, amortyzator szybko się nagrzewa. Gdy olej jest zbyt gorący, tłumienie słabnie, a auto zaczyna podskakiwać.
Rodzaje amortyzatorów
- Olejowe dwururowe - tanie i komfortowe, ale przy długiej, intensywnej pracy mogą tracić skuteczność.
- Gazowe - olej jest pod ciśnieniem gazu, co ogranicza jego spienianie. Działają stabilniej przy dużym obciążeniu.
- Jednorurowe z dużą średnicą - lepiej odprowadzają ciepło, popularne w terenówkach.
- Ze zbiornikiem wyrównawczym - dodatkowy zbiornik zwiększa ilość oleju i poprawia chłodzenie. Stosowane w autach wyprawowych i rajdowych.
- Regulowane - pozwalają zmieniać twardość tłumienia, co przydaje się w aucie używanym na drodze i w terenie.
Dobór przy modyfikacjach
Przy lifcie zawieszenia amortyzatory trzeba dopasować do nowej wysokości. Za krótkie ograniczą skok i będą dobijać, za długie mogą się rozciągać do granic i niszczyć. Szczegółowo piszemy o tym w poradniku o lifcie zawieszenia. Warto też pamiętać, że auto obciążone wyposażeniem wyprawowym, wyciągarką i zapasami potrzebuje mocniejszych sprężyn lub resorów, inaczej zawieszenie będzie stale pracować w dolnej części skoku.
Co wybrać
Do auta roboczego i wożenia dużych ciężarów nadal świetnie nadają się resory. Do auta na co dzień i do terenu rekreacyjnego wygodniejsze są sprężyny. W obu przypadkach to amortyzatory decydują, czy zawieszenie będzie pracować przewidywalnie. Na nich naprawdę nie warto oszczędzać.